Meraklı Turşu Dünya Turu ile gezegenimizi keşfetmeye devam ediyoruz. Kıtalara yaptığımız gezilerin sonucu durağı Okyanusya Kıtası oluyor. Bu yayın ile meraklı turşularımıza “Gezegenimizi Tanıyalım” ve “Küresel Bağlantılar” ünitelerine zengin bir eğitim kaynağı sunmayı umuyoruz. Okyanusya kıtası hakkında bilgi edinirken, coğrafya bilgilerimizi tazeliyor, iklim ve ekosistem ilişkisini rengarenk animasyonlar eşliğinde ele alıyoruz. Kıtalar, okyanuslar, kültürel bağlantılar, Türkiye’nin dünya üzerindeki yeri, iklim çeşitleri, harita okuryazarlığı konularına değiniyoruz.
Bölüm 8: Okyanusya Turu
Okyanusya! Her şey çok tuhaf bu kıtada. Dünyanın en zehirli yılanları süzülürken karada, büyük beyaz köpekbalıkları cirit atar sularında. Yedi kıtanın en küçüğü olsa da dünyanın en büyük canlı yapısı bulunur burada.
Hiç merak ettiniz mi daha ne tuhaflıklar var Okyanusya’da?
Meraklı Turşu Dünya Turunun 7. durağı Okyanusya kıtası oluyor.
Diğer yayınlarımızı kaçırmamak ve bize destek olmak için kanalımıza abone olmayı unutmayın: youtube.com/c/meraklitursu
Meraklı Turşu pasaport kopyalarınızı ve Avrupa vizesi etiketinizi aşağıdaki bağlantılara tıklayarak indirebilirsiniz. Önceki gezilerimize ait vize etiketlerimize ise sitemizdeki arama kutucuğu yardımıyla ulaşabilirsiniz.
Vize etiketinin çıktısını alıp pasaport sayfanıza yapıştırın. Çıktı alamıyorsanız, fotoğrafı kocaman büyüterek resmini yapabilirsiniz 😉
Hazırsanız, turumuza başlıyoruz!
Okyanusya Kıtası nerede?
Okyanusya, dünyanın en küçük kıtasıdır. Üstelik karadan çok sudan oluşan tek kıtadır.
Batısında Hint Okyanusu, güneyinde Güney Okyanusu, doğusunda ve kuzeyinde Pasifik Okyanusu bulunur.
Avustralya mı? Okyanusya mı?
Okyanusya’nın tuhaflıkları daha adıyla başlar. Bazı kaynaklarda kıtanın adı Avustralya, bölgenin adı Okyanusya olarak geçer. Çünkü Avustralya buradaki en büyük kara parçası ve başlı başına bir ülkedir.
Ama burada yaklaşık 10 bin ada daha var. Biz minik ada halklarını üzmeyelim ve bu kıtaya Okyanusya demeye devam edelim.
Mevsimler tam tersi
Bu kıtanın tamamı güney yarım kürede bulunur.
Bu yüzden mevsimler tam tersidir. Gökteki yıldızlardan bazıları dünyada sadece buradan görülebilir.
Okyanusya’da kaç ülke var?
Okyanusya’da binlerce ada olmasına rağmen, yaklaşık 14 ülke bulunur.
En büyükleri ise Avustralya’dır. Bu ülke öyle büyüktür ki doğusundan batısına uzunluğu Ay’ın çapından daha geniştir. Avustralya’nın doğu kıyısından batı kıyısına olan mesafesi (yaklaşık 4.000 km), Ay’ın çapından (3.474 km) daha geniştir.
Kıtanın en küçük ülkesi Nauru’nun büyüklüğü ise neredeyse bir havaalanı kadar! (sadece 21 km2!) ‘dir.
İklim ve Ekosistem
Okyanusya, çok farklı iklimlere ve ekosistemlere sahiptir. İklim “nasıl bir hava olacağını” belirlerken, ekosistem bu havada “kimlerin nasıl yaşayacağını” gösterir. Yani iklim sahneyi kurar, ekosistem oyundaki karakterleri gösterir.
Gelin, Okyanusya sahnesindeki baş karakterlere daha yakından bakalım.
Tropikal Yağmur Ormanları
Kıtanın kuzeyinde Tropikal ve Ekvatoral iklim görülür.
Tropikal yağmur ormanlarında yaşayan ağaç kangurusu, tam bir atlama şampiyonudur. Yaklaşık 6 katlı bir bina yüksekliğindeki daldan (18 metre) yere hiç yara almadan atlayabilir
Mangrov Ormanları
Mangrov ormanları, denizle karanın buluştuğu çok özel bir ekosistemdir. Burada çok tuhaf bir canlı yaşar: yürüyen bir balık! Çamur zıpzıp balıkları, canları istediğinde suyun dışına çıkar, karada zıplaya zıplaya gezer.
Mercan Resifleri
Biraz denize açıldığımızda bizi büyüleyici mercan resifleri karşılar. Burası binlerce deniz canlısının oluşturduğu rengârenk su altı şehirleri gibidir. Papağan balığı, mercanları istediği kadar kemirip kum yapsın. Büyük Set Resifi, Dünyanın en büyük canlı yapısıdır. Öyle büyüktür ki uzaydan bile görünür!
Step (Otlak) Ekosistemi
Kıyıdan uzaklaştıkça yağış azalır, sıcaklıklar artmaya başlar. Gür ormanlar yerini seyrek bitkilere ve geniş otlaklara bırakır. Yarı kurak step iklimi, kanguruların güçlü arka bacaklarıyla zıplayarak uzun mesafeler kat etmesi için mükemmel bir ortam sunar.
Çöl Ekosistemi
Avustralya’nın üçte biri çöllerle kaplıdır. Ama yağışların az olması Büyük Viktorya Çölü’nün ünlü sakini dikenli ejderin umrunda olmaz. Çünkü o bir su toplama ustasıdır. Derisindeki özel kanallar sayesinde vücuduna değen su damlalarını ağzına toplayabilir. Sonra da o suyu lıkır lıkır içer!
Akdeniz Ekosistemi
Avustralya’nın güneyinde görülen Akdeniz iklimi sayesinde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Burada da çok tuhaf bir hayvan yaşar: Ekidne! Kuzeni ornitorenk gibi yumurta bırakan bir memeli olmasına mı şaşalım, yoksa elektrik sinyallerini algılayabilen acayip burna sahip olmasına mı…
Ilıman Orman Ekosistemi
Güneydoğu’ya indiğimizde ılıman okyanusal iklimi bizi karşılar. Yağışlar düzenli, hava sürekli ılıktır. Günün 20 saatini uyuyarak geçiren koala için bundan daha güzel bir hava olabilir mi?
Yüksek Dağ Ekosistemi
Yeni Zelanda’nın dağlarında hava sertleşir, bitkilerin boyu kısalır. Ama dağ ikliminin soğuğu, dağ papağanı Kea’nın enerjisini durduramaz. Sadece burada görülen Kealar, dünyanın en meraklı ve en zeki kuşlarından biridir.
Okyanusya’nın yerli hakları ve çevreci politikalar
Okyanusya; Avustralya’nın Aborjinleri, Yeni Zelanda’nın Maorileri ve Pasifik adalarının yerli topluluklarıyla dünyanın en eski yerli kültürel miraslarını barındırır. Buradaki insanlar binlerce yıldır doğayı yakın arkadaşı gibi görerek ona zarar vermeden yaşamayı öğrenmiştir. Günümüzde Okyanusya ülkeleri, yerli halkların bilgisinden ilham alan sürdürülebilir ve doğa dostu politikalarla dünyaya öncülük ediyor.
BUNLARI HATIRLAYALIM:
İklim ne demek?
İklim, bir yerde uzun bir süre boyunca gözlemlenen hava olaylarının ortalamasına verilen addır.
Bir coğrafi bölgede uzun süreli görülen sıcaklık, nem, hava basıncı, rüzgâr, yağış, yağış şekli gibi meteorolojik olayların ortalaması bize orada hangi iklimin olduğu bilgisini verir.
Biyom ne demek?
Kendine özgü bitki ve hayvan türlerinden oluşan geniş coğrafi alan demektir.
Bir sonraki gezimizde görüşmek üzere!
Yani kısaca:
- Okyanusya, dünyanın en küçük kıtasıdır.
- Batısında Hint Okyanusu, güneyinde Güney Okyanusu, doğusunda ve kuzeyinde Pasifik Okyanusu bulunur.
- Okyanusya, özgün yapısı nedeniyle çok farklı iklimlere ve ekosistemlere sahiptir.
- Dünya’nın en büyük canlı yapısı olan Büyük Set Resifi uzaydan bile görülür.
- Okyanusya ülkeleri, yerli halkların binlerce yıllık bilgisi ve deneyiminden aldığı ilhamla, pek çok sürdürülebilir ve doğa dostu politikal geliştirerek dünyaya öncülük eder.
Sorularını yaz, gönder
Yazıda değinilen konu ve kavramlarla ilgili sorunuz varsa, aşağıdaki yorum kutusuna yazın.
Sorularınızın turşusunu kurup, yanıtları yayınlayalım!
Soru ve yorumlarınızı bizimle paylaşın: